Home > Thị trường > Nếu Hoàng Anh Gia Lai bán cao su tại Lào…

Từ ngã ba Đông Dương (cửa khẩu toàn cầu Bờ Y, tỉnh Kon Tum) theo con đường xuyên tán rừng xanh nhức mắt, chạy miết hơn một giờ đồng hồ là đến tỉnh lị Attapeu, Lào.

Con đường từ biên giới dẫn vào Attapeu tuy ngoằn nghoèo tuy nhiên được thanh toáni nhựa bằng phẳng. Đường xuyên dưới những tán xanh ngằn ngặt của rừng, tịnh không thấy một mái nhà, đôi khi mới thấy dăm ba chiếc xe quý khách vèo qua. Bác tài quen từng khúc cua dọc con đường biên giới, nói rằng, từ ngày người Việt sang đây khai hoang, mở đất, người qua kẻ lại giữa hai nước cũng đông hơn và đường rừng bớt phần cô quạnh.

Những người Việt ở Attapeu

“Chục năm đời trước, đây là chốn thâm u hoang hóa. Khi ấy, có nằm mơ cũng không ai nghĩ sự sống lại nảy nở sinh sôi ở đất này đâu”, chỉ vào cánh rừng nơi có đám nhân viên đang cân mủ cao su, bác tài hồ hởi tiết lộ.

“Attapeu”- tiếng Lào là đường cụt. Bởi cách trở, xa xôi cho nên Attapeu như nàng con gái của vua bị bỏ quên giữa tán rừng già. Xưa kia, nơi này nước độc rừng thiêng. Người khác muốn đến thì chỉ có xuôi theo mấy dòng sông bốn mùa ngầu đỏ.

Neu Hoang Anh Gia Lai ban cao su tai Lao... hinh anh 1

Hàng chục nghìn ha cao su xen lẫn cọ dừa dài tít tắp của Tập đo

àn Hoàng Anh Gia Lai nằm dọc 2 bên đường nối vào trung tâm tỉnh lỵ Appateu.

Giờ đây, ở Attapeu, rất đơn giản gặp những người Việt sang đây làm việc. Họ đến từ khắp các tỉnh thành và phần đa dạng đến từ các tỉnh miền Trung, miền Tây, nơi cuộc sống còn đa dạng cam khó. Những “xóm VN” được dựng lên bởi những ngôi nhà sàn lợp ngói tiên tiến mang dáng dấp kiến trúc của người Lào, nép bản thân dưới tán cao su, nơi thì lấp ló sau rạng cọ dầu, nhìn xa hệt như những khu resort cấp cao, xa hoa.

Non trưa, bên thùng nhựa cao su đầy ắp, ông Nguyễn Văn Hiếu, nhân viên Nông trường 34 hồ hởi: “Với tôi thì nông trường là nhà, đồng nghiệp là ruột thịt huynh đệ”.

Ông Hiếu năm nay 43 tuổi, quê ở mãi Cao Lãnh, Đồng Tháp. Chừng 5 năm đời trước, nhờ người quen mách nhỏ, vượt cả nghìn cây số ông tìm đến đất này. Sang đây, thấy công việc không biến đổi, cho tiền lương lại khá. Ông nói bản thân thuộc “biên chế của công ty Hoàng Anh Gia Lai”, được công ty này sắp đặt nơi ăn, ở chỉnh tề ông đã về quê gửi cả người thân sang.

“Ở quê đâu có việc gì! Làm thuê làm mướn cho đa số mọi người cũng bấp bênh lắm! Ở đây quen rồi, mỗi năm về nghỉ Tết một ít ngày là thấy nhớ, lại muốn sang ngay”, ông Hiếu giãi bày.

Neu Hoang Anh Gia Lai ban cao su tai Lao... hinh anh 2

Ông Nguyễn Văn Hiếu: “Đối với chúng tôi, nông trường chính là nhà”.

Khác với ông Hiếu, sau mấy năm ăn học, anh Thiều Văn Hiếu, (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) đã có tiền lương không biến đổi với nghề thợ điện ở quê nhà. Tuy nhiên, anh đã mạnh dạn khăn gói lên đường đến vùng kinh tế mới.

Tính đến nay, anh Hiếu đã gắn bó với Hoàng Anh Attapeu gần mười năm ròng. Với tiền lương không biến đổi hơn chục triệu đồng mỗi tháng, anh Hiếu bảo cuộc sống người thân đã thật sự “thay da đổi thịt”.

“Tôi tính chắt chiu thêm một ít năm nữa thì sẽ về quê dựng nhà chỉnh tề cho bằng bằng hữu, huynh đệ”, anh Hiếu share. Sống ở đất bạn Lào được mấy năm, thấy Attapeu làm ăn tốt, anh Hiếu về quê đón cả vợ sang. Vợ anh giờ làm căng – tin của công sở, tiền lương cũng hơn 6 triệu đồng.

“Bên kia biên giới là nhà, bên đây biên giới cũng là quê hương”, đó là nghĩ ngợi của đa dạng lao động VN đang sống và làm việc tại Attapeu.

Lê Văn Thiên (20 tuổi), nói vừa rời Kon Tum được 3 tháng để sang Attapeu lập nghiệp. Nơi mà Thiên đầu quân là Nông trường 16 của Hoàng Anh Gia Lai. Thiên nói bản thân bỏ học từ cấp 3, đã làm đa dạng nghề, từ phụ hồ cho tới chăn bò thuê để phụ hỗ trợ người thân tuy nhiên vẫn ‘không đủ ăn’.

Nghe lời một người bạn, Thiên sang làm việc cho Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai ở Nông trường với mức lương khởi điểm 375 USD/tháng (khoảng hơn 8 triệu đồng). Thiên tiết lộ em đã từng bất chợt với mức tiền lương trên, bởi ở VN thì “không biết làm gì cho ra 4-5 triệu đồng/tháng”.

20.000 ha cao su, bán hay không bán?

Trước khi những nhân viên người Việt đến làm việc và cư trú Attapeu – ông Ounla sayasith, Phó CEO UBND tỉnh Attapeu – tiết lộ đã có đa dạng công ty, công ty các đất nước khác tìm đến với hi vọng “đánh thức” tiềm năng Attapeu. Tuy nhiên, sau đa dạng ngày lần hồi thăm dò, điều tra tất thảy đều im lặng rút lui, không “trống dong cờ mở” như khi họ đến.

Neu Hoang Anh Gia Lai ban cao su tai Lao... hinh anh 3

C

on của cán bộ, nhân viên viên đang làm việc trong các đồn điền cao su của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai ở Attapeu được các chi phío viên ở đây nuôi dưỡng, chăm lo.

Đó là hiện trạng của 10 năm đời trước, còn hiện nay theo ông Ounla, chỉ riêng Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai đã được đưa và trồng 25 nghìn ha cao su, 10 nghìn ha mía đường và cọ dầu, 4 nghìn ha cây ăn quả. Ngoài những project trồng cây công nghiệp, cây ăn quả thì project nuôi bò lấy thịt của Hoàng Anh Gia Lai cũng đem đến những thành quả đáng mừng.

Hiện tại đang có hàng nghìn lao động người Việt đang làm việc tại 50 nông trường của Hoàng Anh Gia Lai trên đất Attapeu. Và trong ngày tới không xa, khi các thành phần của project này được sử dụng thì sẽ có sức hút tới hơn 15.000 lao động.

Công bằng mà nói, hạ tầng của Attpeu đã biến đổi chóng mặt khi công ty phố núi tìm về đây đầu tư. Tỉnh lỵ chi phíp biên với VN giờ đã có airport, bệnh viện, cầu đường, ngôi trường, công xưởng…

“Hoàng Anh Gia Lai cũng là công ty căn bản đầu tư trồng trọt kỹ thuật cao không chỉ ở Attapeu mà còn trên cả nước Lào. Họ đầu tư sản xuất trồng trọt rất bài bản, tạo ra mặt hàng thật sự chứ không như đa dạng công ty ngoại quốc khác, chỉ khai thác khoáng sản rồi bỏ lựa chọn sau khi cạn kiệt.

Người dân Lào bởi vậy học tập được rất đa dạng từ người VN, nhất là tác phong làm việc chuyên môn. Từ nơi canh tác tự cung tự cấp, muốn làm thì làm muốn nghỉ thì nghỉ, không có kỉ luật ngành nghề gì, thì hiện nay nhân viên Lào tỉnh dậy vào 4h sáng để làm ca cạo mủ cao su là chuyện thông thường”, ông Ounla tiết lộ.

Theo ông Ounla, khi Hoàng Anh Gia Lai chưa đến, tiền lương của người dân chỉ chừng 500-600 USD/năm. Mặc dù vậy giờ, tiền lương đã lên tới 1.700 USD/người/năm.

Neu Hoang Anh Gia Lai ban cao su tai Lao... hinh anh 4

Ngôi làng của nhân viên Việt đang làm việc cho Hoàng Anh Gia Lai ở Attapeu nhìn từ xa như khu nghỉ dưỡng cấp cao tại các vùng quê yên bình.

Những tổng số về tiền lương, tự tin về hạ tầng, ước mơ của người lao động, có chi phí trị sẽ chỉ còn là quá khứ. Bởi ngay tại đại hội cổ đông thường niên vào tuần đời trước, đời trước lời hỏi về sự lành mạnh của tài chính, về nặng nề lãi vay, về con đường tới đây sẽ thế nào?.. Đại diện Hoàng Anh Gia Lai cũng không còn giấu giếm, khi họ gửi ra chi phí trị sẽ bán 20.000 ha cao su ở Attapeu cho đối tác Trung Quốc để có 8.000 tỷ đồng.

Đại diện công ty này nói nếu bán từng ấy diện tích cao su và mảng mía đường thì “con người sẽ không còn nợ”.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hồ Xuân Hùng, share hiện nay sang Lào, Camphuchia hay thậm chí có khi Myanmar con người rất tự tin vì lên kệ những công ty lớn của VN ở đấy. Chưa kể đến mục đích kinh tế, sự chào đời của những công ty lớn như Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, Tập đoàn Cao su VN tại các nước láng giềng còn mang sứ mệnh chính trị, yên ổn phòng ngự đất nước.

Dưới góc nhìn kinh tế, tiến sĩ Lưu Bích Hồ (nguyên viện trưởng Viện chính sách và Phát triển – Bộ Kế hoạch& Đầu tư), dù xác nhận khi công ty gặp nặng nề và phải bán tài sản là điều ắt hẳn, tuy nhiên với Hoành Anh Gia Lai, ông để tâm “phải đặt lợi ích đất nước lên trên hết”.

Theo TS Hồ, Hoàng Anh Gia Lai là công ty tư nhân, việc gặp nặng nề rồi phải bán bớt tài sản để thanh toán nợ là ‘tất lẽ dĩ ngẫu’. Không có quyền ép họ không được bán. Tuy nhiên, với diện tích đất trồng trọt bao la ở các tỉnh phía Nam Lào chi phíp với VN, sự việc lúc này không đơn giản chỉ là kinh tế nữa, mà còn để đảm bảo yên ổn phòng ngự đất nước, không biến đổi biên giới Việt – Lào, bởi vậy sự can thiệp của Nhà nước là chẳng thể tránh khỏi.

Cũng theo TS Hồ, nếu không có hỗ trợ từ ở ngoài, lời nói của ông Đức (ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai – PV) sẽ thành sự thật, Hoàng Anh Gia Lai sẽ phải bán hàng chục nghìn ha cao su tại Nam Lào, thì lúc này chắc hẳn chắc rằng ai thanh toán chi phí cao nhất thì ông Đức sẽ ưu tiên bán cho người đó. Vì, họ là công ty tư nhân.

Báo cáo thường niên của Hoàng Anh Gia Lai 2016, tiết lộ công ty này có được 22.000 ha cao su tại Lào, mà cận cảnh là Attapeu, vùng đất có nơi đứng chính sách với VN cùng rất đa dạng lao động đang làm việc tại đó. Số phận những nhân viên như ông Hiếu, anh Thiên, liệu họ có còn được bình lựa chọn “đi hay ở” nếu diện tích cao su nói trên được mua bán?.

Nếu chủ có được tìm được đối tác “thanh toán chi phí cao nhất”, khi đó, những nhân viên này sẽ phải rời “biên chế” của Hoàng Anh Gia Lai để nhường nơi cho công ty nào đó của Trung Quốc tiếp quản 20.000 ha cao su nằm ngay ngã ba Đông Dương đầy mẫn cảm.

Phó CEO tỉnh Attapeu (Lào), ông Ounla sayasith, tiết lộ tỉnh đã cấp cho Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai gần 40.000 ha đất để trồng cao su, mía đường, nuôi bò. Ông nói rằng muốn công ty đến từ phố núi Pleiku “đi hết con đường đã lựa chọn. Không chỉ cán bộ mà 100% người dân ở đây đều nguyện vọng chừng đó”…